News Archive News Archive

Back

የአድዋ ድል በዓል “አድዋ የሰውነት ማህተም ፤ የአንድነታችን ድርና ማግ” በሚል መሪ ቃል ተከበረ

ኤጀንሲው 124ኛ የአድዋ ድል በዓል የሰውነት ማህተም ፤ የአንድነታችን ድርና ማግ  በሚል መሪ ቃል ከተለያዩ ባለድርሻ አካላት ጋር በመተባበር በደመቀ ሁኔታ ከየካቲት 16-23 ቀን 2012 ዓ.ም በተለያዩ ኘሮግራሞች አከበረ፡፡

ኘሮግራሙ የተዘጋጀው ኤጀንሲው ከሰውኛ ኘሮዳክሽን፡ አዲስ አበባ ባህልና ቱሪዝም ቢሮ እና አርባ ምንጭ ዩኒቨርስቲ በተባባሪነት ሲሆ የኘሮግራሙ አድዋን ለማስታዎስ የተዘጋጀ ፕሮግራም ነው፡፡

የአድዋ ድል የጭቁን ጥቁር ሕዝቦችን እንባ ያበሰ፣ የፀረ-ጭቁን ሕዝቦች የነፃነት ትግል ውጤት አፍሪካውያንና ደቡብ አሜሪካውያን ከባርነት ቀንበር እንዲላቀቁ በር የከፈተ ለፍትህ ለነፃነትና ለእኩልነት እንዲሰፍን አባቶቻችን እንደጧፍ ነደው እንደሰም ቀልጠው ለሀገር ፍቅርና ክብር የከፈሉት ታላቅና ውድ መስዋዕትነት ነው፡፡

አድዋ የነፃነት ቀንዲል የፖን አፍሪካ መመስረት ፋና ወጊ ታሪክን የቀየረ በጨለማ ዓለም የሚኖሩ ሕዝቦች የሰለጠነውን እና በሳይንስ የዳበረውን የአውሮፖ ሃያላን መንግስታት ያንበረከከና የውርደት ካባቸውን ያከናነበ ዓለም አቀፍ የጭቁን ሕዝቦች የድል የለዋላዊነት እና የነፃነት ቀን  ነው፡፡

አድዋ ጀግኖች አርበኞች አባቶቻችን ሊወሩንና ቅኝ ሊገዛ የመጣውን የጣልያን ጦር በአንድነትና በመተባበር በይቻላል መንፈስ ከዳር እስከዳር በመንቀሳቀስ ኋላቀር በሆነ መሳሪያ በመታገዝ ጠላትን ያንበረከኩበት የእናቶቻችንና የአባቶቻችን የፅናትና የአንድነት ተምሳሌት፣ የሀገርና  ፍቅር ሲሆን የአባቶቻችን ውለታ የምናስታውስበት የሕዝብ ድል በዓል ነው፡፡

የአድዋ ድል የሕዝብ ድል ነው፡፡ ሁሉም የሕብረተሰብ ክፍሎች ማለትም ሴቶች፣ ወንዶች፣ ነገስታት፣ አርሶአደር፣ ነጋዴ፣ አዝማሪ ሁሉም የሀገሪቱ ዜጐችና በአጠቃላይ የሕብረተሰብ ክፍሎች የተሳተፉበት የአፍሪካውያንና የዓለም ጥቁር ሕዝቦች የሉዓላዊነት  በዓል ነው፡፡

የታሪክ መዛግብት እንደሚነግሩን የጦርነቱ ዋና መነሻ ምክንያት የጣልያን መንግስት የቅኝ ግዛት ፍላጎት መኖርና የሀገሪቱን ሉአላዊነት አደጋ ላይ በመጣል ሲሆን የወጣው የውጫሌ የስምምነት ውል አንቀጽ 17 እንደ ዋና ምክንያት ይጠቀሳል፡፡ የውጫሌ ውል አንቀጽ 17 ሲተረጎም የአማርኛውና የጣልያንኛው ትርጉም ሆን ተብሎ የኢትዮጵያን ብሔራዊ ጥቅምና ሉላዊነት አደጋ ላይ የሚጥል ስለነበር የጦርነቱ መቀስቀስ እንደ ምክንያት ተደርጐ ይወሰዳል፡፡ የካቲት 23 ቀን 1888 እንደ ኢትዮጵያን አቆጣጠር ጦርነቱ በአድዋ የተካሔደ ሲሆን በፍፁም ድል አድራጊነት ተጠናቋል፡፡

ከአድዋ ድል በኋላ በርካታ ሀገር አቀፍና ዓለም አቀፍ ክስተቶች የመጡ ሲሆን ከነዚህም መካከል የፖን አፍሪካኒዝም እንቅስቃሴ መጀመር፣ በርካታ የአውሮፖ መንግስታት በአዲስ አበባ ኤምባሲያቸውን መክፈት መቻላቸው በዘመናዊ የኢትዮጵያ የዲኘሎማሲ ታሪክ እንደመነሻ መቆጠርና ይህን ተከትሎ የአዲስ አበባ ከተማ የዲኘሎማት መቀመጫ መሆንና መስፋት የመሰረተ ልማት /የመንገድ፣ ባቡርና መገናኛ ዘዴዎች መስፋፋት በአጠቃላይ ወደ ዘመናዊነት መጓዝ መቻል፡፡

ኢትዬጵያኒዝም የሚል የሀይማኖት እንቅስቃሴ መጀመር በአሜሪካ ደቡብ አፍሪካን ጨምሮ በሌሎች ሃገሮች መቀንቀንና መስፋፋት፣ የጣልያንና ኢትዮጵያ በአዲስ አበባ የመግባቢያ ሰነድ መፈራረም ይህም ኢትዮጵያ ፍፁም ነፃና ሉዓላዊት ሀገር መሆኗ መረጋገጥ ና መቀበል  ሌሎች በወቅቱ የነበሩ የአውሮፖ ሃያላን መንግስታት ቅኝ ግዛትን እንደ መብት የሚቆጥሩ ማለትም እንግሊዝና ፈረንሳይ ይህን ሽንፈት በመመልከት እጃቸውን መሰብሰብ መቻላቸውና ኢትዮጵያ ጋር የነበራቸው የድንበር ውል መዋዋል መቻላቸውና የኢትዮጵያ ሉዓላዊነት ማክበራቸው ሌሎች በቅኝ ግዛት የተያዙ የአፍሪካ ሀገራት ኢትዮጵያን እንደ ተምሳሌት በመመልከት ከቅኝ ግዛት ነፃ ለማውጣት እንቅስቃሴ መጀመር መቻላቸው ዋና ዋናዎቹ የድሉ ትሩፋት ናቸው፡፡

የዝክረ-አድዋ ዋና ዓላማ አባቶቻችን የአንድነት ጽናትና አይበገሬነት ለአሁኑ ትውልድ ማስተማርና ወኔ ማስታጠቅ የሀገር ፍቅርና ሉዓላዊነት ምን ማለት እንደሆነ ማስተማር፣ አባቶቻችን ዘር ሃይማኖት ብሔር ማንነት ሀብትና ብልፅግና ሳይለያያቸው አንድ በመሆንና ሕብረት በመፍጠር እንዴት ሀገርን ከጠላትና ከወራሪ መታደግና ነፃነትን በመጐናፀፍ አንገትን ቀና አድርጐ መጓዝ እንደሚቻል የሚያስተምር ደማቅ የታሪክ አሻራ እና ህያው ምስክር ነው፡፡

በዝግጅቱ በርካታ ኘሮግራሞች የተካሄዱ ሲሆን ከነዚህም መካከል ዐወደ-ርዕይ፣ ፊልም ፌስቲቫል፣ ጥናታዊ ፅሐፍ ፣ የሙዚቃ ዝግጅት እና የአባቶች የዛፍ ሥር  ወግ (የሊቃውንት ጉባኤ) ፣ የእግር ጉዞ እና የግብር ማብላት ፕሮግራም ዋናዎቹ ናቸው፡፡

የዛፍ ስር የምሽት ፕረግራም(የሊቃውንት ጉባኤ) የተካሄደበት ዋናው አላማ አባቶቻችን እንደ አንድ ልብ መካሪ… በመሆን ሀገርን ሊወር የመጣውን  ጠላት ለመመከት ዛፍ ሰር ቁጭ በለው በመምከር በመወያት እና ደመደማመጥ ያላቸውን ልዪነት በመተው አንድ በመሆን ሀገራቸውን ከጥፋት የታደጉ ሲሆን  ያሁኑ ተወልድም  ልዪነቱን በሰለጠነ መንገድ በመፍታት ያለውን መልካም አጋጣሚ በመጠቀም አባተቹ አስከብርው ያቆዪለትን ልዋላዊት ሃገር ማስቀጠልና ያባቶቹን ታሪክ ለመዘከር ነው፡፡

ኘሮናራሙ የፖናል ውይይት የተካሄደ ሲሆን ’አድዋ ለምንና እንዴት ተከሰተ  ምን አስከተለ ፤ምን ፋይዳ አለው፣አድዋ የኢትዮጵያውያን ታላቅ የትብብርና የአንድነት ከፍታ ማሳያ   በሚል  ርዕስ  ጥናታዊ  ጽሁፍ የቀረቡ ሲሆን በውይይቱ ወቅት በርካታ ርዕሰ ጉዳዮች ተነስተው ውይይት ተደርጐባቸዋል፡፡ በኘሮግራሙ ላይ የኢጀንሲው ሠራተኞች፣ ጥሪ የተደረገላቸው ወጣቶች፣ የድርጅት ተወካዮች፣ የአባት አርበኞች በርካታ ተሳታፊዎች የታደሙ ሲሆን በስኬት ተጀምሮ ተጠናቋል፡፡

እንደሚታወቀው ኢትዮጵያ ለሰባዊ መብት መከበር ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደረገች ሀገር ስትሆን ከነዚህም መካከል  አለም አቀፍ ተቋማትን በግንባር ቀደምትነት በመመስረት በመምራት እና ድንጋጌዎችን በማክበርና በማስከበር ከፍተኛ አስተዋፅ ያበረከተች ሲሆን ለምሳሌ እንደ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት፡ ሌግ ኦፍ ኔሽን አፍሪካ ህብረት ተጠቃሽ ሲሆኑ በተጨማሪ ሰላም በማስከበር እና በመጠበቅ እንደ ኮርያ፡ሩዓንዳ ፡ለይቤሪያ፡ሱዳን እና ኮንጎ ተጠቃሽ ናቸው፡፡ ይህ ሊሆን የቻለው ሀገራችን ነፃነቷን ጠብቃ፣ አስከብራ ተፈረታ መኖር መቻሏ ነው፡፡